Monografie: Vereffening - Ontbinding
Laatste bijwerking: 20/12/2005
1. Principes:
In principe is de duur van
een vennootschap onbeperkt in de tijd, tenzij de statuten anders bepalen.
Wanneer een vennootschap
haar activiteiten stopzet, zal men haar activa verkopen om zo nodig de nog
openstaande schulden te kunnen aflossen. Het eventuele saldo zal verdeeld worden
onder de aandeelhouders. Het geheel van deze handelingen klasseert men onder de
vereffening en ontbinding van vennootschappen. De
vereffening van vennootschappen wordt geregeld door het wetboek van
vennootschappen.
De beslissing om de
vennootschap te ontbinden betekent echter niet het onmiddellijke einde ervan.
De vennootschap dient vooraf vereffend te worden: de vennootschap
is geacht “te bestaan voor haar vereffening”. Daartoe benoemt de algemene
vergadering vereffenaars.
De vereffenaars verrichten
alle nuttige handelingen om de activa van de vennootschap te gelde te maken en
de schuldeisers te betalen.
Wanneer de schuldeisers volledig betaald zijn, gaan de vereffenaars over tot de verdeling van de resterende bedragen, waarden en goederen (het batig vereffeningssaldo) onder de vennoten.
Een vennootschap wordt
vrijwillig in vereffening gesteld bij beslissing van de algemene vergadering
met dezelfde meerderheid als deze voor de wijziging van de statuten. (BVBA/ NV ¾ meerderheid). De
beslissing om een vennootschap in vereffening te stellen dient notarieel
vastgelegd worden.
Na de uitvoering van de vereffeningsoperaties wordt het saldo van het actief of de gelden die voortkomen uit de realisatie van het actief, onder de aandeelhouders verdeeld naar evenredigheid van hun aandelenbezit.
Voor de sluiting van
de vereffening is de bijeenroeping van een tweede algemene
vergadering vereist. Op de eerste algemene vergadering (zie
hierboven) wordt beslist de vennootschap in vereffening te stellen. Op de tweede vergadering brengt
de vereffenaar verslag uit over de vereffening en wordt tot de sluiting van de
vereffening beslist. Deze wordt vervolgens in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad gepubliceerd.
Pas wanneer de vereffening beëindigd is en dit bekendgemaakt
is houdt de vennootschap effectief op te bestaan, wordt de vereffening gesloten
en kan de vennootschap ontbonden worden.
Na de sluiting van de vereffening blijft de vennootschap nog gedurende vijf jaar bestaan als een passieve rechtspersoon, wat betekent dat eventuele schuldeisers zich nog kunnen richten tot de persoon van de vereffenaar. Vennootschappen in vereffening blijven tevens aan de vennootschapsbelasting onderworpen (zie 2.1.2.). Wanneer de vennootschap op het moment van de ontbinding nog onroerende goederen in haar bezit heeft, is op de waarde hiervan een registratierecht verschuldigd bij het verlijden van de ontbindingsakte. De vennootschap in vereffening behoudt eveneens haar hoedanigheid van BTW-belastingplichtige tot de definitieve sluiting van de vereffening en is verplicht periodieke aangiften in te dienen. Na de sluiting van de vereffening dient het BTW- registratienummer geschrapt te worden binnen de 5 dagen, de inschrijving in de Kruispuntbank voor ondernemingen moet geschrapt worden binnen de maand en de vennootschap dient nog een laatste aangifte inzake vennootschapsbelasting in te dienen.
Het spreekt vanzelf dat
vereffening/ ontbinding van een vennootschap nogal wat formaliteiten en kosten
met zich brengt. Ook
het fiscale aspect (rechtstreekse belastingen , BTW en
registratierechten) is uiteraard niet te verwaarlozen.
Hieronder wordt daarop
dieper ingegaan.
2.
Formaliteiten.
De vereffening/ontbinding
van een vennootschap wordt in gang gestoken door de bestuurders die daartoe de
beslissing nemen in een gemotiveerd verslag in overeenstemming met Art 181 van
het wetboek van vennootschappen. De vereffenaar zal zijn taak meestal aanvatten
met het opstellen van een staat van actief en passief van de vennootschap.
Dit moet hem in staat stellen een duidelijk beeld te krijgen van het vermogen
van de vennootschap. In 1995 werd echter de verplichting ingevoerd om bij het
voorstel tot vrijwillige ontbinding een door een bedrijfsrevisor of
accountant gecontroleerde staat van actief en passief toe te voegen die niet
meer dan 3 maanden voordien mag zijn vastgesteld. Dit heeft tot doel de
vereffenaar een betrouwbaar overzicht te geven van het vermogen van de
vennootschap.
Art 181 – Wetboek van
vennootschappen:
§ 1.
Het voorstel tot ontbinding van een coöperatieve vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid, van een commanditaire vennootschap op aandelen, van een
besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, van een Europese
vennootschap of van een naamloze vennootschap wordt toegelicht in een
verslag dat door het bestuursorgaan wordt opgemaakt en dat vermeld wordt in
de agenda van de algemene vergadering die zich over de ontbinding moet
uitspreken. Bij dat verslag wordt een staat van activa en passiva gevoegd, die
niet meer dan drie maanden voordien is vastgesteld. Voor de gevallen waarin de
vennootschap besluit haar activiteiten te beëindigen of indien niet langer
ervan kan worden uitgegaan dat de vennootschap haar bedrijf zal voortzetten,
wordt voornoemde staat, behoudens met redenen omklede afwijking, opgesteld
conform de waarderingsregels vastgesteld ter uitvoering van artikel 92. De commissaris of, bij zijn
ontstentenis, een bedrijfsrevisor of een externe accountant die door het
bestuursorgaan wordt aangewezen, brengt over deze staat verslag uit en vermeldt
inzonderheid of daarin de toestand van de vennootschap
op volledige, getrouwe en juiste wijze is weergegeven.
§ 2. Een afschrift van de in §
1 bedoelde verslagen en staat van activa en passiva
wordt aan de vennoten verzonden overeenkomstig de artikelen 269, 381 of 535, al
naargelang het een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, een
coöperatieve vennootschap of een naamloze vennootschap, dan wel een
commanditaire vennootschap op aandelen betreft.
§ 3. De beslissing van de
algemene vergadering genomen terwijl de verslagen bedoeld in dit artikel
ontbreken, is nietig.
§ 4. Vóór de beslissing tot
ontbinding van de vennootschap bij authentieke akte wordt opgesteld, moet de
notaris na onderzoek het bestaan en de externe wettigheid bevestigen van de
rechtshandelingen en formaliteiten waartoe de vennootschap waarbij hij
optreedt, krachtens § 1 gehouden is. In de akte worden
de conclusies overgenomen van het verslag dat de commissaris, de
bedrijfsrevisor of de externe accountant overeenkomstig
§ 1 heeft opgemaakt.
1.
Voorbeeld bijzonder verslag raad van bestuur:
Vennootschap: …………………
Adres: ………………………….
ON: …………………………..
Bijzonder Verslag van de Zaakvoerders met betrekking tot de ontbinding van de vennootschap.
Ondergetekenden,
……………………..
(bestuurders/zaakvoerders) brengen hierbij verslag uit nopens
de voorziene vereffening/ontbinding van de vennootschap …………… in het kader van
art. 181 van het wetboek van vennootschappen.
Het voorstel
houdende de ontbinding en de invereffeningstelling
van de vennootschap wordt ingegeven gelet op volgende feiten:
………………………………………………………….
Wij
verwijzen hierbij naar de financiële toestand van de vennootschap zoals blijkt
uit de staat van actief en passief, afgesloten per ../../…., gevoegd bij onderhavig verslag.
Overeenkomstig Art 181 Wetboek van Vennootschappen werd aan (bedrijfsrevisor),
opdracht gegeven om verslag uit te brengen over deze staat van activa en
passiva.
De agenda
van de algemene vergadering, beslissende over de ontbinding van de vennootschap
zal luiden:
Opgemaakt
te …………., op ……………….
__________________________
x
Zaakvoerder
3.
Fiscale aspecten:
a.
Rechtstreekse belastingen:
b. BTW:
c.
Registratierechten:
*** betalingen
in/.uit na het sluiten van de
vereffening moeten het akkoord hebben van alle vennoten (bank belastingen . . .
etc)